Το AI και το «Παράδοξο της Παραγωγικότητας»: Μήπως τα νούμερα δεν λένε όλη την αλήθεια;
Ενώ οι κολοσσοί του AI συνεχίζουν να κατέχουν τα ηνία της παγκόσμιας οικονομίας και να επενδύουν δισεκατομμύρια δολάρια στην κατασκευή τεράστιων data centers, παραμένει ένα κρίσιμο ερώτημα για το μέλλον της τεχνολογίας.
Δεν είναι ακόμη ξεκάθαρο αν τα προϊόντα τους μπορούν να εκπληρώσουν μία από τις βασικές τους υποσχέσεις, που αποτελεί το «ιερό δισκοπότηρο» για κάθε επιχείρηση: την αύξηση της παραγωγικότητας.
Η σκεπτικιστική ματιά στα δεδομένα της αγοράς
Ένας από τους πιο επιφανείς σκεπτικιστές σχετικά με τις πραγματικές οικονομικές επιδόσεις της νέας αυτής καινοτομίας είναι ο αντιπρόεδρος και κύριος αναλυτής της παγκόσμιας εταιρείας αναλύσεων αγοράς, J.P. Gownder. Ο αναλυτής δηλώνει κατηγορηματικά ότι απλά «δεν βλέπουμε» καμία ουσιαστική ώθηση στην παραγωγικότητα που να οφείλεται στο AI, με βάση τα διαθέσιμα δεδομένα που έχουμε στα χέρια μας.
«Αρχίζεις να σχηματίζεις την εικόνα ότι η τεχνολογία της πληροφορίας δεν μετριέται πάντα με τόσο γραμμικό τρόπο στην παραγωγικότητα όσο υποθέτει ο κόσμος», δήλωσε στο The Register σε μια νέα συνέντευξη για την εξέλιξη του κλάδου. «Απλώς δεν υπάρχει».
Το Παράδοξο του Solow (Solow Paradox)
Αυτή η παρατήρηση δεν αποτελεί δήλωση για το πόσο μετασχηματιστικό μπορεί να είναι ή να μην είναι τελικά το AI για την κοινωνία και την τεχνολογία γενικότερα. Θα μπορούσε να έχει τεράστιες επιπτώσεις στην καθημερινότητά μας, χωρίς απαραίτητα να μεταφράζεται σε άμεσα οικονομικά οφέλη, ένα φαινόμενο γνωστό στους οικονομικούς κύκλους ως Solow Paradox (Παράδοξο του Solow).
Το φαινόμενο πήρε το όνομά του από τον νομπελίστα οικονομολόγο Robert Solow, ο οποίος προέβλεψε σωστά «ότι μέχρι το 1987 οι επιπτώσεις της επανάστασης των PC θα φαίνονται παντού, εκτός από τις στατιστικές παραγωγικότητας», σύμφωνα με την ανάλυση του Gownder.
Τι δείχνουν τα ιστορικά στοιχεία για την τεχνολογία
Για να τεκμηριώσει την άποψή του, ο αναλυτής επέστησε την προσοχή σε σκληρά δεδομένα από το US Bureau of Labor Statistics, τα οποία δείχνουν μια ενδιαφέρουσα και ίσως ανησυχητική τάση για την ψηφιακή εξέλιξη:
- Μεταξύ 1947 και 1973 — μια εποχή πριν την έλευση των PC — η παραγωγικότητα βελτιωνόταν εντυπωσιακά κατά 2,7% ετησίως.
- Μεταξύ 1990 και 2001 — όταν τα PC είχαν γίνει πλέον mainstream και η τεχνολογία κάλπαζε — η βελτίωση ήταν μόλις 2,1%.
«Έτσι, παρά όλα αυτά τα PC, το ποσοστό ήταν πολύ χαμηλότερο», τόνισε ο Gownder. «Και [από] το 2007 έως το 2019 ήταν 1,5 τοις εκατό».
Πλήθος ερευνών, καθώς και περιπτώσεις εφαρμογής του AI στον σύγχρονο χώρο εργασίας, έχουν αρχίσει να αναδεικνύουν παρόμοια ερωτήματα, προκαλώντας προβληματισμό για το πώς τελικά μεταφράζεται η τεχνολογική πρόοδος σε πραγματική αξία.