Ο Nandan Nilekani, ένας πραγματικός οραματιστής της τεχνολογίας, δεν μπορεί να σταματήσει την προσπάθειά του να ωθήσει την Ινδία στο μέλλον. Το ταξίδι του ξεκίνησε πριν από σχεδόν 30 χρόνια, σχεδιάζοντας ένα συνεχιζόμενο πείραμα «τεχνολογικής κρατικής ικανότητας» που άρχισε με το Aadhaar — το μεγαλύτερο και πιο εξελιγμένο σύστημα ψηφιακής ταυτότητας στον κόσμο.
Για τους αναγνώστες του AI Greece, η περίπτωση της Ινδίας αποτελεί ένα μοναδικό case study για το πώς η συλλογή δεδομένων και η ψηφιοποίηση μπορούν να θέσουν τις βάσεις για προηγμένες εφαρμογές AI και κυβερνητικής καινοτομίας.
Το Aadhaar ως «θεμέλιο» της ψηφιακής κοινωνίας
Το Aadhaar σημαίνει «θεμέλιο» στα Χίντι, και πάνω σε αυτό το ισχυρό υπόβαθρο, ο Nilekani και οι συνεργάτες του προχώρησαν στην οικοδόμηση μιας τεράστιας συλλογής δωρεάν, διαλειτουργικών διαδικτυακών εργαλείων.
Αυτά τα εργαλεία αποτελούν τίποτα λιγότερο από μια ψηφιακή υποδομή για την κοινωνία, αλλάζοντας ριζικά τον τρόπο που λειτουργεί το κράτος.
Τι περιλαμβάνει η Ψηφιακή Δημόσια Υποδομή (DPI);
Αυτά τα εργαλεία καλύπτουν ζωτικούς τομείς της καθημερινότητας, προσφέροντας λύσεις που στην Ινδία ονομάζονται συλλογικά «Ψηφιακή Δημόσια Υποδομή» ή DPI (Digital Public Infrastructure):
- Κυβερνητικές υπηρεσίες: Άμεση πρόσβαση και μείωση γραφειοκρατίας.
- Ψηφιακές πληρωμές: Συναλλαγές σε πραγματικό χρόνο.
- Τραπεζικές υπηρεσίες: Οικονομική ένταξη για όλους.
- Πιστώσεις και υγειονομική περίθαλψη: Ψηφιακοί φάκελοι και εύκολη δανειοδότηση.
Προσφέρουν άνεση και πρόσβαση που θα ήταν εντυπωσιακές ακόμη και σε πλούσιες χώρες της Δύσης με το ένα δέκατο του μεγέθους της Ινδίας. Ο όρος DPI συζητιέται πλέον έντονα και σε ευρωπαϊκό επίπεδο.
Το «Finternet» και τα επόμενα βήματα
Στα 70 του χρόνια, ο Nilekani θα έπρεπε να έχει συνταξιοδοτηθεί. Ωστόσο, η εξέλιξη δεν περιμένει και ο ίδιος έχει μερικές ακόμα ριζοσπαστικές ιδέες.
Το ηλεκτρικό δίκτυο της Ινδίας είναι απαρχαιωμένο και επιρρεπές σε βλάβες· ο Nilekani θέλει να προσθέσει ένα επίπεδο ψηφιακής επικοινωνίας (smart grid) για να το σταθεροποιήσει. Και έπειτα, υπάρχει η φιλόδοξη ιδέα του να επεκτείνει τις οικονομικές λειτουργίες του DPI στον υπόλοιπο κόσμο, δημιουργώντας μια παγκόσμια ψηφιακή ραχοκοκαλιά για το εμπόριο, την οποία ονομάζει «finternet».
«Ακούγεται σαν κάτι τρελό», λέει ο Nilekani. «Αλλά πιστεύω ότι αυτές είναι όλες μεγάλες ιδέες, οι οποίες τα επόμενα πέντε χρόνια θα έχουν αποδεδειγμένο, ουσιαστικό αντίκτυπο».
Ως τελευταία πράξη στη δημόσια ζωή, γιατί να μην προσπαθήσει να «Aadhaar-οποιήσει» τον κόσμο, προσφέροντας λύσεις που θα μπορούσαν να υιοθετηθούν ακόμη και από χώρες όπως η Ελλάδα;
Η ψηφιακή ραχοκοκαλιά της Ινδίας στην πράξη
Σήμερα, η τεχνολογία αλλάζει ζωές με τρόπους που φάνταζαν αδιανόητοι:
- Αγροτικές περιοχές: Ένας αγρότης σε ένα απομακρυσμένο χωριό, ώρες μακριά από τράπεζα, μπορεί να εισπράξει επιδόματα πρόνοιας ή να μεταφέρει χρήματα πιέζοντας απλώς τον αντίχειρά του σε έναν βιομετρικό σαρωτή.
- Ψηφιακά έγγραφα: Άδειες οδήγησης, πιστοποιητικά γέννησης και εκπαιδευτικά αρχεία είναι άμεσα προσβάσιμα και ψηφιακά επικυρωμένα μέσω secure wallets στα smartphones.
- Αστικά κέντρα: Στις μεγάλες πόλεις, τα μετρητά εξαφανίζονται. Οι πληρωμές μέσω κινητού είναι πανταχού παρούσες, είτε αγοράζετε μια τηλεόραση από ένα κεντρικό εμπορικό δρόμο, είτε κάνετε μικροαγορές.