Η άνοδος και οι κίνδυνοι της συντροφιάς με το AI: Μια νέα κοινωνική πραγματικότητα
Η ραγδαία εξέλιξη της τεχνολογίας έχει φέρει τα chatbots σε ένα επίπεδο όπου δεν αποτελούν απλώς εργαλεία, αλλά δυνητικούς συντρόφους. Τα σύγχρονα συστήματα AI είναι πλέον εξαιρετικά ικανά στο να δημιουργούν περίπλοκους διαλόγους και να μιμούνται με ακρίβεια συμπεριφορές ενσυναίσθησης.
Το κυριότερο πλεονέκτημά τους; Δεν κουράζονται ποτέ να συζητούν.
Δεν αποτελεί έκπληξη, λοιπόν, το γεγονός ότι τόσοι πολλοί άνθρωποι τα χρησιμοποιούν πλέον για συντροφιά — δημιουργώντας ψηφιακές φιλίες ή ακόμα και ρομαντικές σχέσεις που αλλάζουν τα δεδομένα της ανθρώπινης αλληλεπίδρασης.
Στατιστικά και τάσεις χρήσης: Η AI ως νέος φίλος
Η διείσδυση της τεχνολογίας στην καθημερινότητα των νέων είναι συγκλονιστική. Σύμφωνα με μια βαρυσήμαντη μελέτη από τον μη κερδοσκοπικό οργανισμό Common Sense Media, τα δεδομένα είναι αποκαλυπτικά:
- Το 72% των εφήβων στις ΗΠΑ έχουν ήδη χρησιμοποιήσει το AI για συντροφιά.
- Αυτό το ποσοστό αναμένεται να απασχολήσει έντονα και το κοινό στην Ελλάδα και την Ευρώπη.
Αν και ορισμένα μεγάλα γλωσσικά μοντέλα έχουν σχεδιαστεί ειδικά για να λειτουργούν ως "AI σύντροφοι", οι άνθρωποι επιδιώκουν όλο και περισσότερο σχέσεις με μοντέλα γενικής χρήσης όπως το ChatGPT. Μάλιστα, αυτό είναι κάτι για το οποίο ο CEO της OpenAI, Sam Altman, έχει εκφράσει την έγκρισή του, αναγνωρίζοντας τη στροφή προς αυτή τη νέα μορφή επικοινωνίας.
Η διπλή όψη του νομίσματος: Ψυχική υγεία και κίνδυνοι
Ενώ τα προηγμένα chatbots μπορούν να προσφέρουν την τόσο αναγκαία συναισθηματική υποστήριξη και καθοδήγηση σε μερικούς ανθρώπους, σε άλλους η καινοτομία αυτή μπορεί να επιδεινώσει τα υποκείμενα προβλήματα. Η γραμμή μεταξύ πραγματικότητας και ψηφιακής ψευδαίσθησης γίνεται συχνά δυσδιάκριτη.
Επιστημονικές ανησυχίες και επιπτώσεις
Οι συζητήσεις με chatbots έχουν συνδεθεί επιστημονικά με ανησυχητικά φαινόμενα:
- Διατάραξη σχέσεων: Ψευδαισθήσεις που προκαλούνται από το AI και επηρεάζουν την ανθρώπινη επαφή.
- Στρεβλή πραγματικότητα: Την ενίσχυση ψευδών και μερικές φορές επικίνδυνων πεποιθήσεων.
- Θεωρίες συνωμοσίας: Την αίσθηση ότι οι χρήστες έχουν ξεκλειδώσει κρυμμένη γνώση.
Νομικές προκλήσεις και τραγικά περιστατικά
Η κατάσταση γίνεται ακόμα πιο ανησυχητική όταν οι ψηφιακές αυτές σχέσεις οδηγούν σε τραγικές καταλήξεις. Οικογένειες που έχουν καταθέσει αγωγές εναντίον κολοσσών όπως η OpenAI και η Character.AI ισχυρίζονται ότι η συμπεριφορά "συντρόφου" των μοντέλων τους συνέβαλε καθοριστικά στις αυτοκτονίες δύο εφήβων.
Νέες υποθέσεις έχουν προκύψει έκτοτε, φέρνοντας στο φως το νομικό κενό γύρω από το AI:
- Το Social Media Victims Law Center κατέθεσε τρεις αγωγές εναντίον της Character.AI τον Σεπτέμβριο του 2025.
- Παράλληλα, σχετικές νομικές κινήσεις συνεχίζονται, καθώς νομοθέτες και κοινωνία προσπαθούν να οριοθετήσουν το μέλλον της αλληλεπίδρασης ανθρώπου-μηχανής.